Firma ma przetrwać Ciebie. Testament tego nie załatwi.
Bez fundacji majątek dzieli się między spadkobierców, a udziały
w firmie trafiają także do tych, którzy nigdy nie chcieli jej prowadzić. Fundacja rodzinna
pozwala oddzielić własność od zarządzania: majątek zostaje w całości, a rodzina korzysta
z tego, co on wypracuje, na zasadach, które ustalasz Ty. Zakładamy fundacje i prowadzimy
je dalej, razem z ich obsługą podatkową.
Analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej, statut, wniesienie majątku, rejestracja
i bieżąca obsługa działającej fundacji.
Zakres
Ocena, czy fundacja jest odpowiedzią na Twoją sytuację
Statut, organy i zasady wypłat dla beneficjentów
Wniesienie majątku i rejestracja
Wycena na piśmie przed startem
01 · Z kim pracujemy
Fundacja rozwiązuje problem, który zwykle widać dopiero za późno
Prawie zawsze chodzi o to samo: firma jest warta więcej, niż da się
sprawiedliwie podzielić, a nie każdy w rodzinie chce albo umie ją prowadzić.
01
Właściciele firm bez oczywistego następcy
Zbudowałeś firmę i nie masz pewności, kto ma ją przejąć. Dzieci mają różne plany, część
pracuje gdzie indziej, część dopiero się uczy. Fundacja pozwala zabezpieczyć wszystkich,
nie oddając firmy w ręce przypadku ani współwłasności kilku osób naraz.
02
Właściciele, u których kapitał ma pracować dalej
Zysk z firmy, środki po sprzedaży części biznesu, nieruchomości i inwestycje.
Wypłacone do majątku prywatnego przestają się rozwijać. W fundacji zostają razem
i pracują w całości, a moment, w którym coś z nich wyjmujesz, jest
Twoją decyzją, a nie następstwem wypłaty dywidendy.
03 Wyróżnik
Rodziny, w których role są różne
Jedno dziecko prowadzi firmę na co dzień, drugie nie ma z nią nic wspólnego, a trzecie
dopiero dorasta. Równy podział udziałów byłby tu najgorszym rozwiązaniem. Fundacja pozwala
rozdzielić to, kto zarządza, od tego, kto korzysta, i uniknąć konfliktu, który zwykle
wybucha przy pierwszej ważnej decyzji.
02 · Podatki
Jak fundacja jest opodatkowana
To drugi powód, dla którego przedsiębiorcy zakładają fundacje, i ten, wokół
którego narosło najwięcej nieporozumień. Poniżej mechanizm bez upiększania.
Wniesienie majątku do fundacjiPrzekazanie majątku przez fundatora nie rodzi podatku dochodowego ani podatku od czynności
cywilnoprawnych. To jednorazowa operacja, która przenosi własność na fundację.
Bieżąca działalność fundacjiDopóki fundacja porusza się w zakresie dozwolonym przez ustawę, jej bieżące dochody
są zwolnione z CIT. Dotyczy to między innymi dywidend ze spółek, w których fundacja
ma udziały, oraz przychodów z zarządzania majątkiem. Poza tym zakresem obowiązuje stawka
sankcyjna, wyraźnie wyższa od zwykłego CIT.
KumulacjaKonsekwencją zwolnienia bieżącego jest to, że dochody zostają w fundacji w całości
i są reinwestowane bez ubytku na podatek dochodowy w momencie ich powstania. Podatek
pojawia się dopiero wtedy, gdy coś z fundacji wychodzi. Przy dłuższym horyzoncie to właśnie
ta różnica, a nie sama stawka, decyduje o wyniku.
Wypłata świadczeń do beneficjentówW momencie wypłaty fundacja płaci CIT według stawki 15 procent. Po stronie beneficjenta
podatek zależy od stopnia pokrewieństwa z fundatorem: najbliższa rodzina jest zwolniona
z PIT, dalsi krewni i osoby spoza rodziny płacą według odrębnych stawek.
Ukryte zyskiŚwiadczenia, które formalnie nie są wypłatą, ale w praktyce nią są, opodatkowane są
tak samo jak wypłata. Chodzi między innymi o korzystanie z majątku fundacji na cele
prywatne, o niespłacone pożyczki dla beneficjentów i o rozliczenia z podmiotami
powiązanymi. To najczęstsza pułapka w działających fundacjach.
SukcesjaPrzekazanie świadczeń z fundacji nie podlega podatkowi od spadków i darowizn,
a majątek fundacji nie wchodzi do masy spadkowej fundatora.
Ważne przy porównaniach
Zestawienia, które porównują 15 procent z sumą CIT i podatku od dywidendy, pomijają jedną
rzecz: spółka operacyjna płaci swój CIT, zanim dywidenda w ogóle trafi do fundacji. Rzeczywista
różnica zależy od tego, skąd pochodzi majątek, ile z niego wypłacasz i jak często. Dlatego
to liczymy na Twoich danych, a nie pokazujemy gotowej tabelki.
03 · W czym pomagamy
W czym pomagamy przy fundacji rodzinnej
Od pytania, czy fundacja jest w Twoim przypadku właściwym narzędziem,
po prowadzenie takiej, która działa od kilku lat. Rozwiń obszar, żeby zobaczyć, jak konkretnie
pomagamy.
01Sprawdzenie, czy fundacja jest odpowiedzią na Twoją sytuację
Fundacja rodzinna to poważna decyzja: majątek przestaje być Twój i staje się majątkiem
fundacji. Zanim ktokolwiek zacznie pisać statut, ustalamy, co konkretnie chcesz osiągnąć
i czy da się to osiągnąć prościej, na przykład przez uporządkowanie struktury spółek
albo przez testament z zapisem windykacyjnym. Dostajesz porównanie realnych wariantów
razem z tym, co każdy z nich kosztuje i czego nie załatwia. Jeżeli fundacja
nie jest w Twoim przypadku najlepszym narzędziem, mówimy to na tym etapie.
Jeśli szukasz fundacji, która ma realizować cele społecznie użyteczne, a nie zabezpieczyć
majątek i sukcesję w rodzinie, to zupełnie inna instytucja, mimo podobnej nazwy.
To jest sedno całej pracy i część, której nie da się skopiować z wzoru. Ustalamy,
kto jest beneficjentem, co dostaje, kiedy i pod jakimi warunkami, kto zasiada
w organach i jak podejmowane są decyzje po Twojej śmierci. Rozmawiamy też
o rzeczach niewygodnych: co jeśli beneficjent rozwiedzie się, popadnie w długi
albo pokłóci z resztą rodziny. Statut, który to przewiduje, jest jedyną wersją, która
realnie chroni.
03Wniesienie majątku
Nie wszystko warto wnosić i nie wszystko wnosi się tak samo. Udziały w spółkach,
nieruchomości, środki pieniężne i majątek za granicą mają różne skutki i różne
konsekwencje na przyszłość, także wtedy, gdy fundacja miałaby ten majątek kiedyś sprzedać.
Ustalamy, co wnieść, w jakiej kolejności i jak to wycenić, żeby spis mienia był
zrobiony poprawnie od początku.
04Sprzedaż firmy albo dużego składnika majątku
Planujesz sprzedaż spółki, nieruchomości albo części biznesu i zastanawiasz się, czy
zrobić to przed wniesieniem majątku do fundacji, czy po. Kolejność ma tu duże znaczenie
i zmieniała się wraz z przepisami, między innymi przez wprowadzenie okresu,
w którym zbycie wniesionego majątku traci preferencję. Liczymy oba warianty na Twoich
liczbach i mówimy wprost, który z nich jest bezpieczny, a który dziś już
nie działa tak, jak działał dwa lata temu.
05Rejestracja i uruchomienie
Akt założycielski przed notariuszem, wniesienie funduszu założycielskiego, powołanie organów,
zgłoszenie do rejestru fundacji rodzinnych i dopełnienie obowiązków, które pojawiają się
od razu po rejestracji. Prowadzimy to do momentu, w którym fundacja realnie działa,
a nie do momentu złożenia wniosku.
06Zachowek i relacje w rodzinie
Fundacja nie znosi prawa do zachowku, ale zmienia jego zasady i daje narzędzia, których
nie ma przy zwykłym dziedziczeniu: zaliczanie otrzymanych świadczeń, rozłożenie na raty,
odroczenie terminu. Przechodzimy przez to, kto i czego mógłby żądać, i układamy
fundację tak, żeby żądanie zachowku nie zmusiło rodziny do sprzedaży firmy.
07Fundacja obok firmy operacyjnej
Fundacja, która ma udziały w spółce, wchodzi z nią w relacje: dywidendy, najem,
pożyczki, umowy o świadczenie usług. Każda z tych relacji może zostać uznana
za ukryty zysk, jeśli zostanie źle ustawiona. Porządkujemy to razem z resztą struktury,
żeby fundacja i firma nie pracowały przeciwko sobie.
Fundacja jest już zarejestrowana i zaczynają się pytania praktyczne: jak rozliczyć
wypłatę, czy dana transakcja jest bezpieczna, co zrobić, gdy zmienia się skład beneficjentów.
Prowadzimy bieżącą obsługę prawną i podatkową, przygotowujemy uchwały i rozliczamy
świadczenia, a przy planowanych większych operacjach oceniamy skutki przed ich wykonaniem,
nie po.
04 · Dlaczego my
Dlaczego rodziny powierzają nam ten temat
01
Zaczynamy od pytania, czy fundacja jest potrzebna
Porównujemy ją z prostszymi rozwiązaniami i mówimy, kiedy sama korzyść podatkowa
to za mało, żeby fundacja się obroniła.
02
Statut piszemy pod konkretną rodzinę
Rozmawiamy o scenariuszach, o których nie chce się rozmawiać, bo to one najczęściej
się realizują.
03
Prowadzimy fundację dalej, nie tylko ją zakładamy
Po rejestracji zaczyna się właściwa część, w tym rozliczenia i ryzyko ukrytych zysków.
04
Kancelaria prawno-podatkowa, nie biuro rachunkowe
Kancelarię prowadzi Natalia Stoch-Mika, doradca podatkowy i radca prawny. Fundacja jest
jednocześnie sprawą spadkową, korporacyjną i podatkową, a u nas prowadzi
ją jeden zespół.
05 · Jak to działa
Trzy sposoby, żeby zacząć
Nie musisz od razu decydować o zakładaniu fundacji. Zacznij od sprawdzenia,
czy to właściwe narzędzie.
01 Pierwszy krok
Analiza sytuacji majątkowej i rodzinnej
Przechodzimy przez Twój majątek, sytuację rodzinną i to, co ma się stać za dwadzieścia
lat. Dostajesz pisemną rekomendację: czy fundacja rozwiązuje Twój problem, jakie są alternatywy
i co trzeba przygotować przed jej założeniem.
Dla kogoOsób, które rozważają fundację, ale nie mają pewności.
02 Projekt
Założenie fundacji rodzinnej
Statut, organy, zasady wypłat, wniesienie majątku, akt założycielski i rejestracja.
Prowadzimy to do momentu, w którym fundacja jest wpisana do rejestru i gotowa
do działania.
Dla kogoRodzin z podjętą decyzją.
03 Na stałe
Obsługa fundacji
Bieżąca obsługa prawna i podatkowa: rozliczanie świadczeń, ocena planowanych transakcji,
uchwały organów, zmiany w gronie beneficjentów i pilnowanie, żeby fundacja nie wyszła
poza dozwolony zakres działalności.
Dla kogoFundacji już działających, także założonych gdzie indziej.
Nie wiesz, czy fundacja to dla Ciebie za duże narzędzie? Od tego pytania zaczynamy i jest
to osobna, niewielka praca. Zakres i cenę podajemy na piśmie, zanim ją rozpoczniemy.
Własność przechodzi na fundację, ale kontrola zależy od tego, jak zostanie
skonstruowany statut i kto zasiądzie w organach. Fundator może być jednocześnie
beneficjentem i zachować realny wpływ na decyzje za życia. To jedna z pierwszych
rzeczy, które ustalamy.
Ile trzeba mieć majątku, żeby to miało sens?
Ustawa wymaga funduszu założycielskiego o wartości co najmniej stu
tysięcy złotych, ale to tylko próg formalny. O sensie decyduje co innego: czy majątek jest
na tyle złożony albo niepodzielny, że jego rozdrobnienie między spadkobierców byłoby realnym
problemem. Przy prostym majątku wystarczą tańsze rozwiązania.
Czy fundacja chroni majątek przed wierzycielami?
Częściowo i nie wstecz. Majątek wniesiony do fundacji przestaje być
majątkiem fundatora, ale fundacja odpowiada za jego wcześniejsze zobowiązania w zakresie
określonym ustawą, a czynności dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli można podważyć.
Fundacja zakładana wtedy, gdy problemy już są, nie spełni tej roli.
Czy dziecko pominięte w fundacji może żądać zachowku?
Prawo do zachowku pozostaje, ale fundacja daje narzędzia, których nie ma
przy zwykłym dziedziczeniu: świadczenia otrzymane z fundacji można zaliczyć na poczet
zachowku, a jego zapłatę rozłożyć na raty lub odroczyć. Chodzi o to, żeby roszczenie
nie zmusiło rodziny do wyprzedaży majątku.
Czy fundacja może prowadzić działalność gospodarczą?
Tylko w zakresie wskazanym w ustawie, a jest on wąski
i obejmuje głównie zarządzanie majątkiem, udział w spółkach i podobne czynności.
Działalność poza tym katalogiem jest dopuszczalna, ale opodatkowana stawką sankcyjną. Dlatego
przy planowaniu sprawdzamy każdą przewidywaną aktywność z osobna.
Czy przepisy o fundacjach się zmieniają?
Tak i to jest istotne dla każdej decyzji podejmowanej dzisiaj.
Ustawodawca stopniowo zawęża zwolnienia, między innymi przy najmie nieruchomości, przy szybkiej
sprzedaży wniesionego majątku i przy pożyczkach dla beneficjentów. Dlatego przy analizie
sprawdzamy stan prawny na dzień rozmowy, zamiast opierać się na opracowaniach z pierwszych
lat obowiązywania ustawy.
Czy fundacja zastępuje holding?
Nie, odpowiadają na inne pytania. Holding porządkuje to, jak firma działa
dziś i kto za co odpowiada. Fundacja rozstrzyga, do kogo firma należy w kolejnym
pokoleniu. W praktyce często występują razem, a fundacja jest wtedy właścicielem
udziałów w spółce holdingowej.
Sama rejestracja zależy od sądu prowadzącego rejestr fundacji rodzinnych.
Dłużej trwa zwykle to, co ją poprzedza: ustalenie zasad z rodziną, przygotowanie statutu
i uporządkowanie majątku, który ma zostać wniesiony. Realny harmonogram dostajesz razem
z rekomendacją, przed startem.
Pierwszy krok
Opowiedz nam, co ma zostać po Tobie.
Napisz, z czego składa się Twój majątek i jak wygląda sytuacja
w rodzinie. Powiemy, czy fundacja rozwiązuje Twój problem, a jeśli tak, co trzeba
przygotować i w jakiej kolejności. Zakres i cenę dostajesz na piśmie, zanim
cokolwiek zaczniemy.